Badania
ULTRASONOGRAFIA POŁOŻNICZA 3D/4D
LECZENIE NADŻERKI SZYJKI MACICY
ULTRASONOGRAFIA PIERSI
TEORETYCZNE PODSTAWY BADANIA
Jest to metoda obrazowa badania z użyciem ultradźwięków. W diagnostyce chorób piersi zajmuje ona coraz ważniejsze miejsce, nie tylko ze względu na swą niewątpliwą wartość diagnostyczną ale również dlatego, że jest to metoda nieinwazyjna, bezbolesna i całkowicie bezpieczna (można ją stosować również u kobiet w ciąży i karmiących).Profilaktycznie USG piersi należy robić raz w roku. USG piersi zaleca się wykonywać u kobiet od 20 roku życia roku życia jako element diagnostyki uzupełniającej samokontrolę i badanie piersi przez lekarza. Także u starszych kobiet, których piersi zawierają dużo tkanki gruczołowej lub włóknistej ultrasonografia powinna być wykonana raz w roku oraz każdorazowo jako badanie uzupełniające do mammografii.
SAMOBADANIE
Większość wyczuwalnych guzków czy zmian wykrywają same pacjentki. Dlatego począwszy od dwudziestego roku życia, kobiety powinny uczyć się wykonywania comiesięcznego dokładnego badania piersi.
Najlepszy moment na badanie piersi u kobiet miesiączkujących przypada na tydzień miesiączki do dziesiątego dnia cyklu, gdy gruczoły są najmniej obrzęknięte, a piersi najmniej bolesne.
Kobietom po menopauzie zaleca się wybór dowolnego, lecz ustalonego dnia miesiąca, na przykład odpowiadającego dniu urodzin lub innemu szczególnemu wydarzeniu, co ułatwia pamiętanie o badaniu.
Powtarzanie badania ma tę zaletę, że kobiety poznają bardzo dokładnie budowę własnych piersi i uczą się wykrywać nawet drobne zmiany.
WSKAZANIA DO WYKONANIA BADANIA
jako badanie profilaktyczne głównie u kobiet po 20 roku życia
- jako badanie uzupełniające po mammografii, kiedy ze względu na bogatogruczołową "gęstą" budowę piersi obraz mammograficzny jest mało czytelny
- w przypadku obecności wyczuwalnych palpacyjnie guzków i zgrubień w piersiach, dla zróżnicowania charakteru zmiany - badanie USG pozwala na określenie czy jest to guz lity, wymagający dalszej diagnostyki czy płynowy (torbiel), wymagający aspiracji płynu
- przy obecności klinicznych objawów zapalenia gruczołu piersiowego zwłaszcza przy podejrzeniu ropnia
- w trakcie hormonoterapii
- jako badanie z wyboru u kobiet w ciąży
- u kobiet karmiących (możliwość wystąpienia tzw. torbieli mlecznej)
- w przypadku obecności wycieku z brodawki sutkowej
- po urazach piersi - możliwość powstania krwiaka
BADANIA POPRZEDZAJĄCE
Konieczne jest dostarczenie poprzednich wyników badań dotyczących piersi (mammografii, USG, biopsji) wraz z dokumentacją zdjęciową - jeśli takie badania były już wykonywane oraz wypisów ze szpitala wraz z badaniem mikroskopowym, jeśli miały miejsce jakieś zabiegi operacyjne piersi.
SPOSÓB PRZYGOTOWANIA DO BADANIA
-badanie to nie wymaga specjalnych przygotowań, najlepiej je jednak wykonać w pierwszej fazie cyklu miesięcznego ( od pierwszego dnia miesiączki przez pierwsze 10 dni cyklu miesiączkowego)
- nie zaleca się stosowania dezodorantów, talku, balsamu ani kremów na okolice górnej połowy ciała przed badaniem
OPIS BADANIA
Badanie wykonuje się w pozycji leżącej lub siedzącej z rękoma uniesionymi za głowę.
Lekarz, po uprzednim nałożeniu na powierzchnię piersi żelu sprzęgającego, przy użyciu głowicy (sondy) ultradźwiękowej ogląda i ocenia na monitorze poszczególne struktury gruczołu piersiowego oraz ewentualne zmiany patologiczne. Następnie ocenia węzły chłonne dołów pachowych.
Obraz widoczny na ekranie monitora można w każdej chwili badania zarejestrować na taśmie video, papierze termoczułym, DVD, CD i innych nośnikach elektronicznych.
Badania USG w ciąży powinny być wykonywane zgodnie ze standardem Polskiego Towarzystwa Ginekologicznego, obowiązkowo trzykrotnie: w pierwszym, drugim i trzecim trymestrze ciąży. Lekarz prowadzący może oczywiście zlecić także dodatkową diagnozę USG.
USG GINEKOLOGICZNE
TEORETYCZNE PODSTAWY BADANIA
USG ginekologiczne może być wykonywane sondą dopochwową.W szczególnych przypadkach może być uzupełnione badaniem przy użyciu głowicy endowaginalej. Niezwykle ważne jest dokładne badanie przy odpowiedniej częstotliwości głowicy. Obrazowanie harmoniczne aparatu pomaga w ocenie tworów patologicznych.
CZEMU SŁUŻY BADANIE?
W badaniu ocenie podlegają narządy rodne, pęcherz moczowy i pozostałe struktury miednicy mniejszej. Zastosowanie znajduje przy okresowych kontrolach ginekologicznych, wykrywaniu mięśniaków macicy, zmian rozrostowych przydatków oraz pęcherza moczowego. Ogromne zastosowanie ma w monitorowaniu owulacji podczas diagnostyki niepłodności. Ponadto pozwala na wykluczenie niektórych przyczyn nietrzymania moczu
Powinno być wykonywane co 12 miesięcy, u kobiet w okresie menopauzalnym zaleca się wykonywanie badania co 6 miesięcy.
SPOSÓB PRZYGOTOWANIA DO BADANIA
Przed badaniem należy oddać mocz oraz pokazać lekarzowi wyniki poprzednich badań narządu rodnego.
OPIS BADANIA
W trakcie badania powinien być oceniony trzon macicy wymiarze przednio-tylnym oraz poprzecznym, kształt macicy, położenie macicy w miednicy małej, powierzchnia macicy, oceniamy grubość endometrium czyli błonę śluzową jamy macicy w najgrubszym miejscu. Podczas badania powinny być uwidocznione oba jajniki.
WYNIKI
Niepokój powinny wzbudzać twory torbielowate lub torbielowato-lite jajnika. Mięśniaki macicy są dosyć łatwo wykonane aparatem USG. Objawem niepokojącym jest obecnośc wolnego płynu w zatoce Douglasa (jest to miejsce w jamie brzusznej położone z tyłu za macicą)
ULTRASONOGRAFIA POŁOŻNICZA 3D/4D
TEORETYCZNE I TECHNICZNE PODSTAWY BADANIA
Badanie USG ciąży w pierwszym trymestrze - Przeprowadza się je około 11 – 14 tygodnia ciąży, ze względu na odpowiednią długość dziecka (CRL), która zwykle w tym okresie wynosi 45–84 mm. W czasie tego badania możliwy jest pomiar wielu markerów genetycznych (mogących wskazywać na możliwość wystąpienia chorób genetycznych): przezierności karku, ocena kości nosowej i innych, a także ryzyka wystąpienia wad genetycznych, z którego wyliczenia korzysta się w trakcie badań USG w drugim trymestrze ciąży. Wielu ekspertów uważa to badanie za najważniejsze w ciąży.
Badanie USG ciąży w drugim trymestrze - Przeprowadzane około 20 tygodnia ciąży (+/- 2 tygodnie). W tym badaniu diagnozowana jest budowa narządów w celu wykluczenia ewentualnych nieprawidłowości, badanie uzupełnia sie o ocenę oraz markery genetyczne. Duży nacisk położony jest na badania serca płodu, którego wady pojawiają się statystycznie najczęściej, jakkolwiek wszystkie pozostałe struktury poddawane są równie gruntownej ocenie.
CZEMU SŁUŻY BADANIE?
Podstawową zaletą badania 3D jest możliwość obejrzenia zewnętrznej powierzchni płodu. Badanie USG 4D różni się od badania 3D tym, że oprócz głębi i obrazu powierzchni, mamy teraz obraz w czasie rzeczywistym. Badanie USG 4D pozwala uwidocznić ruchy dziecka, grymasy twarzy, itp. Możemy również dokonać dokładnej oceny naczyń krwionośnych.
OPIS BADANIA
Ultrasonografia 3D/4D daje niesamowitą szansę nawiązania więzi z nienarodzonym dzieckiem. Z zastosowaniem najnowszych aparatów możemy oglądać aktywność maluszka. W trakcie badania nagrywamy obrazy w pamięci aparatu. Następnie możemy zachować najlepsze z nich na płycie CD, DVD.
CZAS
Badanie USG 3D/4D trwa ok.30 min. W trakcie sesji aktywny czas skanowania zwykle nie przekracza 20 minut ( obecne zalecenia bezpieczeństwa odnośnie badania USG 3D/4D).
TEORETYCZNE I TECHNICZNE PODSTAWY BADANIA
Metoda ta jest odmianą badania ultrasonograficznego opartą o tzw. zjawisko Dopplera. Zjawisko to polega na zmianie częstotliwości odbitej fali akustycznej od ruchomej przeszkody. Zbliżanie się przeszkody do źródła fali powoduje wzrost częstotliwości, a oddalanie - zmniejszenie częstotliwości odbitej fali. Różnica tych częstotliwości zwana jest przesunięciem dopplerowskim. Zjawisko to zostało wykorzystane w budowie specjalnych aparatów ultradźwiękowych, które umożliwiają ocenę przepływu krwi w naczyniach krwionośnych i sercu. Ultradźwięki odbite od poruszającej się masy krwinkowej powracają do sondy z inną niż wyjściowa częstotliwością. Różnica tych częstotliwości jest podstawą uzyskiwania obrazów dopplerowskich. Zmiana prędkości przepływu krwi rejestrowana jest w postaci fali ciągłej, fali pulsacyjnej lub prezentacji kolorowej.
CZEMU SŁUŻY BADANIE
W ultrasonografii dopplerowskiej można ustalić, czy widoczna struktura anatomiczna jest naczyniem krwionośnym, czy istnieje w niej ruch krwi i jaki ma charakter - korkowy, laminarny czy burzliwy, jaki jest kierunek przepływu krwi. Można też tą metodą ocenić zmiany prędkości przepływu krwi w miejscu przeszkody wewnątrznaczyniowej czy przewężenia całego naczynia, przedstawić unaczynienie patologicznego guza oraz obliczyć ilościowe parametry przepływu krwi.
WSKAZANIA DO WYKONANIA BADANIA
Zaburzenie krążenia obwodowych naczyń tętniczych i żylnych.
Objawy neurologiczne sugerujące niedokrwienie ośrodkowego układu nerwowego.
Stany kliniczne sugerujące przetoki naczyniowe.
Tętniaki aorty i naczyń brzusznych.
Ocena stanu krążenia narządów przeszczepionych.
Różnicowanie charaktery guzów jajnika.
Ocena serca
ZALETY BADANIA
badanie bezinwazyjne
badanie bezbolesne
nie wymaga wcześniejszego przygotowania
nie ma ograniczeń wiekowych
można wielokrotnie powtarzać badanie
nie wymaga znieczulenia
OPIS BADANIA
Nakładany jest chłodny żel na skórę (na badaną część ciała). Żel ułatwia przenikanie fali ultradźwiękowej i przesuwanie głowicy ultrasonografu. Głowica jest przykładana i wodzona na powierzchni badanej części ciała. Obserwując obraz na ekranie monitora uzyskujemy efekt badania. Czynnikiem wyróżniającym badanie Dopplera od zwykłego badania USG jest towarzyszący mu efekt dźwiękowy - szum krwi przepływającej przez naczynia.
BADANIA POPRZEDZAJĄCE
Bardzo często wcześniej wykonane jest tradycyjne badanie ultrasonograficzne.
JAK NALEŻY ZACHOWYWAĆ SIĘ PO BADANIU?
Nie ma specjalnych zaleceń.
CZEMU SŁUŻY BADANIE?
Do diagnozy prenatalnej zalicza się wszystkie sposoby badania zarodka i płodu. Celem jej jest albo wykluczenie podejrzenia o wystąpieniu anomalii czy też wady rozwojowej (udaje się to w około 90% przypadków), lub przeciwnie - stwierdzenie istnienia jakiegoś schorzenia i podjęcie leczenia. Badanie to umożliwia wewnątrzmaciczną terapię płodu przed jego urodzeniem.
Badanie prenatalne (inwazyjne) zaleca się głównie kobietom po 35 roku życia, które są pierwszy raz w ciąży albo nie rodziły w okresie 2-5 lat, oraz kobietom, które urodziły dzieci z wadami.
Badania prenatalne wykonywane są w interesie dziecka i jego rodziców. Niektóre z wad można leczyć, jeszcze zanim dziecko przyjdzie na świat (tak jest m.in. w przypadku niedrożności układu moczowego, małopłytkowości). Poza tym lekarze, wiedząc, że będzie się rodziło dziecko chore, mogą lepiej przygotować się do porodu i szybko udzielić noworodkowi fachowej pomocy. Dotyczy to zwłaszcza wad serca. Wówczas na sali porodowej są dwie ekipy specjalistów: jedna odbiera poród, a druga - złożona z neonatologów i kardiologów - przejmuje natychmiast malca, by ratować jego życie.
Jeśli z badań prenatalnych będzie wynikało, że na świat przyjdzie nieuleczalnie chore dziecko - rodzice będą mieli czas na oswojenie się z tą informacją. Jeżeli podejmą decyzję o urodzeniu chorego dziecka, będą mogli tak zorganizować sobie życie, żeby móc więcej czasu poświęcić niepełnosprawnemu maleństwu - jego leczeniu i opiece nad nim. Oczywiście, będą też mieli trochę czasu na ewentualne podjęcie bardzo trudnej decyzji o aborcji. W myśl obowiązujących u nas przepisów podstawą do przerwania ciąży jest duże prawdopodobieństwo ciężkiego i nieodwracalnego upośledzenia płodu i nieuleczalnej choroby zagrażającej życiu dziecka lub matki.
WADY
Każda komórka ludzka zawiera aż 46 chromosomów występujących w 23 parach. Jeden z pary pochodzi od ojca, drugi od matki. W chromosomach znajdują się spiralnie zwinięte nici DNA, które są nośnikami kodu genetycznego dotyczącego budowy całego organizmu. Błąd w liczbie chromosomów albo w ich budowie jest przyczyną wielu chorób genetycznych. Na przykład zespół Downa jest wynikiem pojawienia się dodatkowego chromosomu w 21 parze (tzw. trisomia), natomiast zespół Edwardsa jest konsekwencją trisomii chromosomów w 18 parze.
Owe błędy w chromosomach mogą pojawić się już podczas zapładniania komórki jajowej przez plemniki, gdy np. w plemniku będą znajdowały się nieprawidłowe chromosomy. Również matka, która jest nosicielką nieprawidłowych genów, choć sama zdrowa, może dziedziczną chorobę przekazać swemu potomstwu (tak jest m.in. w przypadku hemofilii, a także dystrofii mięśni Duchenne’a). Choroby genetyczne są przekazywane z pokolenia na pokolenie. Zawsze jednak musi być “ten pierwszy raz”. U płodu schorzenie może powstać nagle, na skutek zaburzeń w mechanizmach przekazywania cech dziedzicznych. Celem badań prenatalnych jest określenie liczby i struktury chromosomów w komórkach płodu (tzw. kariotyp płodu), żeby wykryć wady i choroby odziedziczone oraz nowopowstałe. Bada się wtedy chromosomy komórek płynu owodniowego, trofoblastu albo krwi pępowinowej.
CHOROBY GENETYCZNE WYKRYWANE U DZIECI
Wady i predyspozycje do różnych chorób są zapisane w naszych genach. W przypadku ponad 60 chorób dziedzicznych naukowcom udało się już ustalić, nieprawidłowość którego genu (lub fragmentu genu czy genów) jest odpowiedzialna za dane schorzenie. Większość z chorób uwarunkowanych genetycznie można wykryć podczas badań prenatalnych. Należą do nich, m.in.:
Zespół Downa - przyczyną jest tzw. trisomia chromosomu 21, tzn., że w 21 parze zamiast dwóch są trzy chromosomy. Występuje u dzieci matek, które zaszły w ciążę po 35 roku życia. Osoby obarczone chorobą mają owalne i skośne ku dołowi oczy, za duży język i małe uszy. Upośledzenie umysłowe bywa różnego stopnia - czasem jest niewielkie, a czasem znaczne.
Zespół Edwardsa - wywołany jest trisomią chromosomu 18. Upośledza rozwój umysłowy i fizyczny - wady serca, nerek, palców. Dotknięte schorzeniem dzieci rzadko przeżywają ponad 6 miesięcy.
Dystrofia mięśni Duchenne’a - nosicielkami wadliwego genu są kobiety, ale przekazują go wraz z chromosomem X wyłącznie mężczyznom. Ten postępujący zanik mięśni rozpoczyna się w pierwszych trzech latach życia dziecka, dotyczy wtedy nóg i pośladków. Stopniowo zanikają inne mięśnie, a to prowadzi do zgonu (zwykle między 20. a 30. rokiem życia).
Zespół Turnera - jest to choroba genetyczna kobiet spowodowana nieobecnością we wszystkich lub niektórych komórkach organizmu jednego z dwóch chromosomów płciowych X. Dziewczynki oraz kobiety z taką wadą są zazwyczaj niskie, mają płetwiastą skórę po obu stronach szyi, nie mają owłosienia pachowego i łonowego, mogą mieć poważnie niedorozwiniętą pochwę, macicę i piersi. Chora może mieć również poważne wady oczu, zwężenie aorty, niedorozwój psychiczny.
WSKAZANIA DO WYKONANIA BADANIA
Podejrzenie wystąpienia u płodu choroby genetycznie uwarunkowanej
Obciążony wywiad rodzinny
Nieprawidłowości stwierdzone w rutynowym, przesiewowym badaniu USG w ciąży
BADANIA POPRZEDZAJĄCE
W przypadku badania prenatalnego wykonuje się np. USG płodu, badanie biochemiczne krwi matki oraz określa się stężenie związków chemicznych w płynie owodniowym (po amniopunkcji) i aktywność enzymów mogących świadczyć o uszkodzeniu płodu.
SPOSÓB PRZYGOTOWANIA DO BADANIA
Nie ma specjalnych zaleceń.
OPIS BADANIA
Badania nieinwazyjne:
Test PAPP-A (połączony) - polega na ocenie stężenia białka PAPP-A oraz beta hCG. Pozwala ocenić ryzyko wystąpienia zespołu Downa, zespołu Edwardsa i zespołu Patau. Test przeprowadza się między 10. a 14. tygodniem ciąży. Do badania pobiera się próbkę krwi matki. Wskazane jest też wykonanie badania USG dla dokładnej oceny wieku płodu i pomiaru tzw. przezierności karkowej. Ryzyko wystąpienia wady oblicza się za pomocą programu komputerowego uwzględniającego wiek matki. Wynik otrzymuje się po kilku dniach. Dodatni stanowi wskazanie do dalszej diagnostyki. Warto wiedzieć, że zaledwie jedna na pięćdziesiąt kobiet z dodatnim wynikiem testu PAPP-A rzeczywiście rodzi dziecko z zespołem Downa. Wynik ujemny oznacza bardzo niskie ryzyko wystąpienia wady, ale nie daje jednak całkowitej pewności, że dziecko jest zdrowe.
Test potrójny - polega na pobraniu krwi matki i oznaczeniu w niej poziomów alfa-fetoproteiny (AFP), beta hCG i wolnego estriolu. Dodatkowo można oznaczyć poziom inhibiny A i wtedy badanie nosi nazwę testu poczwórnego. Przy poszczególnych wadach płodu występują charakterystyczne zmiany stężenia tych substancji. Program komputerowy obliczający ryzyko wystąpienia wady uwzględnia wiek matki. Badanie robi się między 15. a 22. tygodniem ciąży, a wyniki są gotowe po kilku dniach. Czułość testu w stosunku do zespołu Downa wynosi około 60 proc.
Test zintegrowany - jest to jedna z najdoskonalszych metod wykrywania wad płodu. Polega na wykonaniu testu PAPP-A w 11.-13. tygodniu ciąży i testu potrójnego w 15.-20. tygodniu ciąży oraz obliczeniu łącznego ryzyka za pomocą specjalnego programu komputerowego. Czułość testu wynosi około 90 proc., rzadziej też daje on fałszywy wynik dodatni, czyli stwierdza wadę tam, gdzie jej nie ma.
Badania inwazyjne
USG genetyczne - podczas badania lekarz ocenia kilkadziesiąt parametrów budowy płodu, oglądając i mierząc poszczególne narządy. Pozwala ono wykryć większość wad serca, wodogłowie, przepukliny rdzeniowe i brzuszne. Dla wykrycia zespołu Downa i zbliżonych do niego wad ważne jest badanie USG robione między 11. a 14. tygodniem, bo wtedy da się zmierzyć szerokość przezierności karkowej (tzw. NT), czyli zbiorniczka płynu na karku płodu, zanikającego w późniejszym okresie rozwoju dziecka. Jego poszerzenie może świadczyć o zespole Downa. Żeby badanie było miarodajne, powinien je przeprowadzić doświadczony lekarz na dobrym sprzęcie, gdyż o interpretacji wyniku przesądzają milimetry. Ale i wtedy mówi się jedynie o podejrzeniu wady i zaleca bardziej szczegółowe badania prenatalne.
CZEMU SŁUŻY BADANIE
Celem badania ultrasonograficznego jest wczesne rozpoznanie (w pierwszych tygodniach po narodzeniu) wrodzonej dysplazji stawów biodrowych u dziecka. Badanie pozwala określić ewentualny stopień nasilenia wady. Badanie może i powinno być wykonywane u noworodków (w pierwszym miesiącu życia), ponieważ wczesne wykrycie wady i wczesne rozpoczęcie leczenia (od pierwszych dni życia dziecka) daje całkowite wyleczenie prawie we wszystkich przypadkach. Badanie ultrasonograficzne (USG) ma niewątpliwą przewagę nad badaniem radiologicznym (RTG) stawów biodrowych z uwagi na możliwość wykonania badania wcześniej - w pierwszych tygodniach życia, gdy tymczasem badanie RTG stawów biodrowych wykonuje się po ukończeniu 4 miesiąca życia dziecka. W badaniu USG stawów biodrowych uzyskuje sie obraz niektórych tkanek, których nie można uwidocznić w badaniu RTG (np. chrzęstny obrąbek panewki). Istotną zaletą zdjęcia RTG jest łatwy do oceny obraz stawów, który może być interpretowany przez każdego ortopedę, gdy tymczasem, obraz USG (mimo możliwości zapisu graficznego) może być oceniony tylko przez wykonującego badanie lekarza (w oparciu o część dynamiczną badania).
WSKAZANIA DO WYKONANIA BADANIA
- Stwierdzenie w pierwszych dniach życia dziecka badaniem ortopedycznym objawów wrodzonej dysplazji jednego lub obu stawów biodrowych.
- Badanie przesiewowe u wszystkich noworodków
SPOSÓB PRZYGOTOWANIA DO BADANIA
Nie ma specjalnych zaleceń. Nie ma bezwzględnej konieczności wykonywania wcześniej innych badań.
OPIS BADANIA
Dziecko rozebrane do połowy (dolna połowa ciała) układane jest na boku, nóżki są zgięte pod kątem około 30 stopni w stawach biodrowych i kolanowych. Do kontrolowania ułożenia dziecka wymagana jest pomoc drugiej osoby (np. matki dziecka). Okolica biodra posmarowana jest żelem. Badający przykłada głowicę sondy do ciała dziecka, ustawiając ją prostopadle do stawu biodrowego. W czasie pierwszej części badania - badania statycznego, zmieniane jest położenie sondy dla uzyskania obrazu stawu biodrowego w różnych płaszczyznach. Druga część badania to badanie dynamiczne - obserwowany jest przez badającego obraz USG w czasie wykonywania ruchów w stawie biodrowym dziecka.
Wynik badania przekazywany jest w formie opisu, niekiedy z dołączonym zdjęciem stawu biodrowego.
CZAS
Badanie trwa kilka minut.
INFORMACJE, KTÓRE NALEŻY ZGŁOSIĆ WYKONUJĄCEMU BADANIE
Informacje o tzw. czynnikach ryzyka wystąpienia wrodzonej dysplazji stawów biodrowych. Tymi czynnikami są:
dziecko urodzone z ciąży mnogiej,
małowodzie,
niska waga urodzeniowa dziecka,
wcześniactwo,
ułożenie pośladkowe,
istnienie innych wad wrodzonych u dziecka.
JAK NALEŻY ZACHOWYWAĆ SIĘ PO BADANIU?
Nie ma specjalnych zaleceń.
MOŻLIWE POWIKŁANIA PO BADANIU
Brak powikłań. Badanie wykonywane jest zwykle u noworodków, może być powtarzane wielokrotnie.
TEORETYCZNE I TECHNICZNE PODSTAWY BADANIA
Mammografia to radiologiczna metoda badania gruczołu piersiowego. Podobnie jak w pozostałych metodach rentgenowskich, wykorzystuje się tu różnice w pochłanianiu promieni X, przechodzących przez poszczególne tkanki organizmu. Obraz utrwalany jest na błonach rentgenowskich. Badania wykonuje się specjalnym aparatem, wytwarzającym promieniowanie w zakresie 25-40 kV (tak zwane promieniowanie miękkie), przy użyciu czułych błon rentgenowskich.
CZEMU SŁUŻY BADANIE?
Zdjęcia pozwalają uwidocznić prawidłowe struktury sutka i ewentualne ich zmiany:
tkankę gruczołową,
łącznotkankowe podścielisko,
główne przewody mleczne,
tkankę tłuszczową,
żyły,
skórę,
brodawkę sutkową, struktury dołów pachowych
Obraz prawidłowego sutka zmienia się z wiekiem. W przypadku zaistnienia nieprawidłowości można stwierdzić:
patologiczne zagęszczenia - cienie,także guzowate,
zwapnienia,
poszerzenie żył,
pogrubienie skóry,
wciągnięcie brodawki sutkowej,
powiększenie węzłów chłonnych w uwidocznionym fragmencie dołu pachowego.
Mammografia jest cenną metodą wykrywania raka piersi (najczęstszego u kobiet nowotworu złośliwego) oraz innych nieprawidłowości. W przypadku raka sutka czułość tej metody jest oceniana na 80-95%. Mammografia może wykryć zmiany od 2 do 4 lat wcześniej, zanim staną się one jawne klinicznie. Naturalny przebieg raka sutka jest zwykle bardzo długi i dlatego uważa się, że rak piersi jest chorobą przewlekłą. Poczynając od pierwszej komórki, która uległa przemianie złośliwej, w większości przypadków guz osiąga średnicę 1 cm w ciągu 7 - 8 lat. Stała kontrola piersi daje naprawdę dużą szansę wykrycia wczesnych zmian i zastosowania oszczędzającego leczenia.
WSKAZANIA DO WYKONANIA BADANIA
zmiany skóry piersi: przebarwienia, naczyniaki, pieprzyki, celulit;
wyciek z brodawki: poza okresem karmienia każdy wyciek z piersi (krwisty, mleczny lub bezbarwny) jest nieprawidłowy;
nadżerkę brodawki - zazwyczaj występuje w postaci nie gojącej się krosty czy owrzodzenia;
zmianę kształtu otoczki - może zmienić swój dotychczasowy regularny kształt;
zmianę kształtu lub wielkości piersi - piersi mogą niesymetrycznie zmienić swój wygląd;
wyczuwalny ograniczony guzek piersi;
Kobiety pomiędzy 40. a 70. rokiem życia nawet bez żadnych dolegliwości powinny prześwietlać piersi przynajmniej jeden raz na dwa lata, a po 50.roku życia - co roku.
Kobiety spokrewnione z chorą na raka piersi - matki, siostry, córki powinny badanie to wykonać co roku od 35. roku życia.
Badanie każdorazowo powinno być uzupełnione badaniem lekarskim i badaniem ultrasonograficznym.
SPOSÓB PRZYGOTOWANIA DO BADANIA
Badanie można wykonać bez żadnego przygotowania. Najlepiej zgłosić się w dwuczęściowym ubraniu, tak, by łatwo można było rozebrać się do pasa. W tym dniu nie powinno się używać dezodorantu, talku, balsamu ani kremu w okolicy górnej połowy ciała.
U kobiet miesiączkujących powinno być wykonane w pierwszych 10 – ciu dniach cyklu.
OPIS BADANIA
Metoda ta polega na uwidocznieniu gruczołu piersiowego na specjalnych filmach dzięki kasetom z foliami wzmacniającymi, zawierającymi sole pierwiastków ziem rzadkich.W trakcie badania każda pierś umieszczana jest na małej podstawce i dociskana plastykową płytką od góry oraz boku, co pozwala uzyskać po dwa obrazy dla każdego sutka. Stosowany ucisk nie należy do przyjemnych, lecz trwa on tylko kilka sekund. Powstałe w ten sposób obrazy są następnie analizowane przez lekarza radiologa. Niekiedy aby wyjaśnić wątpliwości radiolog zleca wykonanie dodatkowego zdjęcia zrobionego pod innym katem lub powiększonego. Może być także wskazana ocena pewnych fragmentów piersi za pomocą badania USG. Najczęściej badanie ultrasonograficzne ma za zadanie stwierdzenie czy guzek ma charakter płynowy (torbiel - zmiana łagodna), czy tkankowy.
INFORMACJE, KTÓRE NALEŻY ZGŁOSIĆ WYKONUJĄCEMU BADANIE
ile masz lat
kiedy miałaś ostatnią miesiączkę
czy rodziłaś
czy karmiłaś
czy bierzesz leki hormonalne
czy przeszłaś operacje piersi, bo po nich zostają blizny zaciemniające obraz
czy ktoś w rodzinie chorował na raka piersi, jajnika lub prostaty
czy robiłaś już badania piersi; jeżeli tak, musisz mieć przy sobie wyniki.
BIOPSJA PIERSI
TEORETYCZNE I TECHNICZNE PODSTAWY BADANIA
Biopsja to rodzaj specjalnego zabiegu diagnostycznego, będącego inwazyjną metodą pobrania materiału biologicznego ze zmienionych chorobowo tkanek, który następnie jest oceniany morfologicznie z użyciem mikroskopu świetlnego (badanie histopatologiczne). Niekiedy materiał pobrany metodami biopsyjnymi jest wykorzystywany do badań innych niż morfologiczne (np. wirusologicznych, biochemicznych, itp.).
W biopsji aspiracyjnej cienkoigłowej celowanej(BACC) w kontroli USG lub kontroli mammograficznej używa się cienkiej igły, którą wprowadza się do guzka i pobiera się komórki. Badanie jest podobne do pobrania krwi. Następnie komórki przenosi się na szkiełko mikroskopu i barwi się, aby łatwiej można je było zbadać.
Biopsja gruboigłowa (BG)dostarcza więcej informacji niż badanie cytologiczne (BAC). Badanie rozpoczyna się od wstrzyknięcia pod skórę środka znieczulającego, aby zminimalizować ból. Tkankę pobiera się z piersi igłą i bada pod mikroskopem.
Mammotomiczna biopsja piersi (BMMT)jest jedną z najnowocześniejszych metod pobierania wycinków z piersi. System składa się z urządzenia wytwarzającego próżnie oraz 1,2 – 4,6 mm igły zawierającej mechanizm rotacyjny. W odróżnieniu od biopsji cienko- i gruboigłowej w biopsji mammotomicznej wystarcza pojedyncze wkłucie, ponieważ dzięki rotacji igły wokół własnej osi można pobrać odpowiednią ilość tkanki w postaci wielu wycinków z dowolnego miejsca wokół igły biopsyjnej i wyciąć zmianę w calości tym samym eliminując zastosowanie leczenia chirurgicznego.
CZEMU SŁUŻY BADANIE?
Zabieg ten wykonuje się w przypadku wykrycia zmian w piersiach w badaniu mammograficznym, ultrasonograficznym, palpacyjnym wykonanym przez lekarza lub w samokontroli wykonanej przez kobietę i pozwala na różnicowanie zmian pomiędzy zmianami łagodnymi a złośliwymi.
WSKAZANIA DO WYKONANIA BADANIA
AACC, BG, BMMT – zmiany palpacyjne oraz nieplpacyjne uwidocznione w mammografii lub ultrasonografii piersii
SPOSÓB PRZYGOTOWANIA DO BADANIA
Nie wymaga specjalnych przygotowań.
OPIS BADANIA
Biopsja aspiracyjna cienkoigłowa celowana to zabieg diagnostyczny polegający na ukłuciu długą igłą punkcyjną wykrytej w sutku zmiany guzkowej. Po nakłuciu, za pomocą dołączonej do igły strzykawki pobiera się próbkę materiału komórkowego, która następnie przekazywana jest do badania cytologicznego. Zabieg ten wykonywany jest pod nadzorem USG lub mammograficznym. W przypadku, gdy nakłuta zostanie struktura o charakterze torbielowatym często po biopsji dochodzi do zniknięcia zmiany. Biopsja jest zabiegiem zupełnie bezbolesnym nie wymaga znieczulenia. Po przyłożeniu do piersi głowicy ultrasonograficznej i uwidocznieniu zmiany na monitorze lekarz po odkażeniu miejsca wprowadzenia igły, nakłuwa zmianę i pobiera próbkę materiału. Zabieg trwa kilka minut, nie wymaga leżenia w szpitalu ani też zwolnienia lekarskiego.
Biopsja gruboigłowa polega na nakłuciu w znieczuleniu miejscowym specjalną igłą z nacięciem, które wypełnia się tkanką guza, a następnie wycięciu w ten sposób niewielkiego fragmentu tkanki do badania. Tkanka poddawana jest badaniu histopatologicznemu pod mikroskopem. Po zabiegu tym pacjentka nie czuje się źle, nie pozostaje po nim praktycznie żaden ślad na skórze, czasami tylko małe zasinienie, które z czasem znika.
Biopsja mammotomiczna odbywa się w pozycji leżącej. Stół diagnostyczny jest płaski, równomiernie podpierający całe ciało pacjentki. Najpierw zostaje uwidoczniona radiologicznie zmiana w obrębie piersi, bądź za pomocą USG w pozycji leżącej na plecach bądź za pomocą mammografii w pozycji leżącej na brzuchu. Badana pierś w drugim przypadku umieszczana jest w otworze blatu stołu diagnostycznego. Po dezynfekcji miejsca wkłucia i miejscowym znieczuleniu zostaję wprowadzona do zmiany igła biopsyjna mammotomiczna. Igła, posiada specjalne wycięcie, i znajduje się blisko zmiany Następnie połączony z igłą mammotom uruchamia mechanizm rotacyjny znajdujący się wewnątrz igły i system próżniowy, który wciąga fragment zmiany do wewnątrz wycięcia igły, pobierając zmienioną tkankę i odprowadzając ją na zewnątrz go do specjalnego pojemnika. Uzyskany materiał biopsyjny jest przekazywany do badania histopatologicznego. Lekarz badający obraca igłę biopsyjną w nowe położenie i dokonuje nowego pobrania tkanki. W ten sposób można pobrać tkankę z dowolnego miejsca wokół igły biopsyjnej bez konieczności ponownego nakłuwania piersi.
MOŻLIWE POWIKŁANIA PO BADANIU
Jeżeli po zabiegu pojawią się takie niepokojące objawy jak podwyższona temperatura ciała, silny ból, zaczerwienienie i obrzęk piersi należy niezwłocznie zgłosić się do lekarza. Mogą być to objawy infekcji, do której doszło w trakcie lub po zabiegu.
INFORMACJE, KTÓRE NALEŻY ZGŁOSIĆ WYKONUJĄCEMU BADANIE
Przed badaniem
Skłonność do krwawień (skaza krwotoczna).
Uczulenie na leki, zewnętrzne środki odkażające (np. jodynę).
Uczulenie na leki środki przeciwbólowe i znieczulające.
W czasie badania
Wszelkie doznania bólowe.
JAK NALEŻY ZACHOWYWAĆ SIĘ PO BADANIU?
Biopsja aspiracyjna cienkoigłowa - w zależności od wyniku badania cytologicznego, z którym należy zgłosić się do lekarza ustali on odpowiednie dalsze postępowanie. Jeżeli wynik wskazuje na zmianę łagodną i nie wymaga ona wycięcia wskazana jest jedynie systematyczna kontrola w poradni chorób sutka. Jeżeli zmiana wymaga usunięcia wówczas konieczne będzie rozważenie decyzji o rodzaju i zakresie zabiegu.
Biopsja gruboigłowa – po otrzymaniu wyniku zgłosić się do lekarz w celu konsultacji
Biopsja mammotomiczna
po zabiegu pacjentka ma założony jedynie plaster i opatrunek uciskowy na piersi, który zdejmuje się po 1 dobie,
należy unikać mycia rany mydłem przez 3 dni,
pacjentka po badaniu powinna nosić obcisły biustonosz,
w kolejnych 3 dniach po badaniu powinno unikać się dużego wysiłku fizycznego oraz nagrzewania piersi (sauna, solarium, gorące kąpiele, opalanie słoneczne)
anestetyk miejscowy zastosowany do znieczulenia może wydłużać czas reakcji i zmniejszać zdolność prowadzenia pojazdem, dlatego nie powinno się prowadzić samochodów ani nie pracować przy jakichkolwiek niebezpiecznych maszynach do 2 godzin po zabiegu
pacjentka po zabiegu może wrócić do zwykłej aktywności,
w wypadku wystąpienia krwawień późnych, bólu lub innych powikłań, należy niezwłocznie skontaktować się z lekarzem.
LECZENIE NADŻERKI SZYJKI MACICY
CZEMU SŁUŻY BADANIE?
Nadżerka jest najczęściej spotykaną zmianą części pochwowej szyjki macicy. Szacuje się, iż nadżerkę szyjki macicy spotyka się u co czwartej kobiety. Nie jest to schorzenie, które w bezpośredni sposób zagraża życiu kobiety, jednakże jak każda zmiana nie może być zlekceważona. Zaniedbana i nieleczona nadżerka może bowiem doprowadzić do rozwinięcia się o wiele poważniejszych stanów chorobowych, w skrajnych przypadkach nawet do choroby nowotworowej. Najczęściej ze względu na częsty brak wyraźnych objawów towarzyszących nadżerce jest ona rozpoznawana dopiero podczas rutynowego badania ginekologicznego.
WSKAZANIA DO WYKONANIA BADANIA
Kobiety najczęściej zgłaszają się do lekarza z powodu nieznacznych upławów, które z reguły nie są kojarzone z występowaniem u nich nadżerki. W zależności od wielkości zmiany upławy mogą być mniej lub bardziej nasilone. W połączeniu ze stanem zapalnym tworzą się więc obfite upławy, najczęściej o barwie żółtawej bądź zielonkawej. Mają one zazwyczaj bardzo nieprzyjemny zapach i mogą powodować różnego rodzaju podrażnienia sromu, przez co kobieta może odczuwać pieczenie i swędzenie tej okolicy. W przypadku bardziej zaawansowanej nadżerki niepokojącymi objawami mogą być krwawienia kontaktowe, bóle podczas stosunku, bóle podbrzusza czy też plamienia międzymiesiączkowe oraz krwawienia po stosunku, które są wskazaniem do leczenia zabiegowego ( krioterapia, elektrokanizacja)
OPIS BADANIA
Podstawową czynnością po rozpoznaniu nadżerki szyjki macicy jest kolposkopia poprzedzona pobraniem wymazu cytologicznego w celu sprawdzenia prawidłowości komórek nabłonka szyjki macicy. Od wyniku cytologii i kolposkopii zależy dalsze postępowanie lecznicze. Jeżeli nadżerka jest bardzo niewielka a wymaz cytologiczny i kolposkopowy nie wykazał jakichkolwiek nieprawidłowości można podjąć się jedynie częstej obserwacji pacjentki i częstszych badań cytologicznych. Gdy w wyniku cytologicznym zostanie rozpoznany jedynie stan zapalny wtedy najczęściej stosuje się leczenie przeciwzapalne w oparciu o posiew z pochwy. Po takim leczeniu zdarza się, iż zmiany się cofają. Należy wtedy wykonać ponowny wymaz cytologiczny w celu oceny skuteczności leczenia. Jeżeli wynik cytologiczny wskazuje jakiekolwiek nieprawidłowości komórek nabłonka należy poddać się dodatkowym badaniom, pod kontrolą kolposkopu wykonuję się wycinki z tarczy części pochwowej i biopsję błony śluzowej kanału szyjki.
LECZENIE
Istnieje możliwość leczenia nadżerki za pomocą środków chemicznych. Ze względu na bardzo małą skuteczność takiego leczenia oraz faktu, iż jest ono bardzo długotrwałe, mozolne i wymaga częstych wizyt w gabinecie ginekologicznym, metodę tą stosuje się niezmiernie rzadko.
W przypadku gdy leczenie zachowawcze nie przyniesie zadowalających rezultatów, szczególnie w przypadku, gdy nadżerka jest duża, należy zastosować metodę bardziej inwazyjną aczkolwiek znacznie skuteczniejszą.
Najczęściej stosowana metodą w leczeniu nadżerki szyjki macicy jest krioterapia. Zaletą tego zabiegu jest niewątpliwie jego krótki czas. Trwa on zaledwie kilka minut i nie wymaga znieczulenia. Zabieg ten najczęściej wykonuje się tuz po miesiączce aby ograniczyć ryzyko przeniesienia endometriozy. Po zabiegu u pacjentki mogą wystąpić bardzo obfite wodniste upławy, które nie stanowią żadnej nieprawidłowości a są jedynie objawem towarzyszącym gojeniu się nadżerki. W związku z tym, że po zabiegu nie powstają na szyjce macicy blizny, które mogą stać się przyczyną różnych powikłań w czasie porodu (np. problemy z rozwieraniem szyjki) stosuję się ją u kobiet, które jeszcze nie rodziły.
Kolejną bardzo często stosowana metodą leczenia nadżerki jest krioterapia. Polega ona na wymrażaniu zmiany za pomocą ciekłego azotu. Najczęściej stosuje się tą metodę w przypadku dużych zmian. Zabieg trwa kilka minut i jest niebolesny dla pacjentki. Jednakże niekiedy wymaga powtórzenia.
Istnieją również dwie mniej znane metody jak laseroterapia (fotokoagulacja) podczas której niszczy się chore tkanki za pomocą wiązki lasera oraz elektrokonizacja polegająca na wycięciu chorej tkanki nożem elektrycznym.
Niewątpliwie każda pacjentka u której rozpoznano nadżerkę powinna być pod stałym nadzorem lekarza ginekologa. Systematyczne wizyty pozwolą ustrzec się kobiecie nie tylko przed nadżerką ale również przed wieloma innymi chorobami, które najczęściej rozpoznawane są dopiero w trakcie takich wizyt.
BADANIE URODYNAMICZNE
TEORETYCZNE I TECHNICZNE PODSTAWY BADANIA
Badanie urodynamiczne polega na pomiarze czynności tych części składowych dolnego odcinka dróg moczowych (mięsień wypieracz pęcherza, szyjka pęcherza i zwieracz zewnętrzny cewki moczowej) od których zależy prawidłowe opróżnianie pęcherza moczowego podczas oddawania moczu (mikcji). W tym celu stosuje się m.in. elektomiograf do zapisu czynności elektrycznej badanych mięśni i manometr do pomiaru ciśnienia w pęcherzu moczowym. Aparatura do wykonywania badania jest sprzężona z komputerem, który dokonuje analizy danych. Badanie urodynamiczne jest zawsze poprzedzone pomiarem przepływu (strumienia) moczu w jednostce czasu podczas mikcji, a następnie pomiarem objętości moczu zalegającego w pęcherzu moczowym.
CZEMU SŁUŻY BADANIE?
Badanie urodynamiczne pozwala dokładnie określić rodzaj zaburzeń prowadzących do nieprawidłowości w opróżnianiu pęcherza moczowego. Jednocześnie służy ono ustaleniu pojemności pęcherza moczowego oraz tzw. czasu pęcherzowego, czyli czasu subiektywnego odczuwania jego wypełnienia. W badaniu urodynamicznym można określić nie tylko sprawność mięśni biorących udział w opróżnianiu pęcherza moczowego, ale także prawidłowość koordynacji pomiędzy wypieraczem pęcherza a zwieraczem cewki moczowej.
WSKAZANIA DO WYKONANIA BADANIA
Zaburzenia mikcji, takie jak: częstomocz dzienny lub nocny, parcia naglące, oddawanie moczu w kilku porcjach, osłabienie strumienia moczu, zatrzymanie oddawania moczu.
Znaczne zaleganie moczu po mikcji.
Nietrzymanie moczu.
Odpływy moczu wsteczne pęcherzowo-moczowodowe.
Uchyłki pęcherza moczowego.
SPOSÓB PRZYGOTOWANIA DO BADANIA
Pacjent powinien zgłosić się na badanie z dobrze wypełnionym pęcherzem ponieważ badanie rozpoczyna się od pomiaru strumienia moczu podczas swobodnej mikcji. Wieczorem w dniu poprzedzającym badanie należy doprowadzić do wypróżnienia (badanie wykonuje się zwykle rano). W tym celu można kilka godzin wcześniej zastosować łagodne środki przeczyszczające lub jeśli to konieczne - lewatywę. Obecność zalegającego w odbytnicy stolca może bowiem uniemożliwić prawidłowe pomiary ciśnienia śródbrzusznego. Badania nie wykonuje się u osób z aktualnie istniejącą infekcją układu moczowego, dlatego w tygodniu poprzedzającym diagnostykę urodynamiczną pacjent powinien wykonać ogólne badanie moczu wykluczjące infekcję dróg moczowych.
BADANIA POPRZEDZAJĄCE
Badania oceniające funkcję nerek, konieczne jest badanie ogólne moczu. Należy wykluczyć czynną infekcję układu moczowego, a w przypadku jej stwierdzenia zastosować leczenie, w oparciu o badania bakteriologiczne z posiewem moczu. U niektórych pacjentów (zwłaszcza u dzieci) istnieje potrzeba wcześniejszego wykonania badań mogących stwierdzić istnienie trwałych a nie czynnościowych zmian układu moczowego takich jak urografia lub cystoureterografia mikcyjna.
OPIS BADANIA
Badanie rozpoczyna się od pomiaru przepływu moczu. W tym celu pacjentowi poleca się oddać mocz do kalibrowanego naczynia, badający mierzy jednocześnie czas trwania mikcji. Następnie pacjentowi poleca się przyjąć pozycję na wznak z lekko rozchylonymi nogami (zwykle na fotelu urologiczno-ginekologicznym). Pacjent jest rozebrany do połowy (dolna połowa ciała). Badający podaje środek znieczulający miejscowo w postaci żelu. Następnie poprzez cewkę moczową zakłada pacjentowi cewnik do pęcherza moczowego (podobnie jak w cystoureterografii mikcyjnej, ryc. 3-4) i dokonuje pomiaru objętości wypływającego moczu. Jest to objętość moczu zalegającego w pęcherzu po mikcji. (Niekiedy badanie wykonuje się poprzez wprowadzony drogą nakłucia nadłonowego specjalny cewnik, zwany cystofixem). Drugi, podobny cewnik badający zakłada pacjentowi do odbytnicy. Obydwa cewniki łączy się odpowiednimi przewodami z przetwornikami ciśnienia, co umożliwia śledzenie profilu zmian ciśnienia w pęcherzu moczowym, jamie brzusznej oraz pośrednio ocenę siły skurczu mięśnia wypieracza pęcherza. Czynność mięśni zwieraczy cewki moczowej ocenia się poprzez wykonywanie jednocześnie badania elektromiograficznego za pomocą wprowadzonej do odbytu pacjenta elektrody gąbkowej. Pierwsza faza badania urodynamicznego, zwana cystometrią, polega na powolnym wypełnianiu pęcherza moczowego roztworem wodnym 0,9% chlorku sodu poprzez założony cewnik, aż do momentu odczuwania przez pacjenta uczucia parcia na mocz. Druga faza badania (analiza ciśnienia - przepływu) polega na ocenie profilu zmian ciśnień i pomiaru strumienia moczu po zejściu pacjenta z fotela urologiczno-ginekologicznego. W czasie całego badania prowadzi się rejestrację ciśnień oraz zapis elektromiograficzny (zmian czynności elektrycznej badanych mięśni) na taśmie papierowej, co umożliwia szczegółową analizę danych. Po zakończeniu pomiarów badający kolejno usuwa pacjentowi założone uprzednio cewniki i elektrodę. Wynik badania przekazywany jest w formie opisu, zawsze z dołączonymi wydrukami (zapisy zmian mierzonych ciśnień i zmian elektromiograficznych).
CZAS
Badanie trwa zwykle od 30 do 40 minut
INFORMACJE, KTÓRE NALEŻY ZGŁOSIĆ WYKONUJĄCEMU BADANIE
Przed badaniem
Wszelkie dolegliwości związane z układem moczowym (zwłaszcza pojawiające się podczas mikcji).
Aktualnie przyjmowane leki.
W czasie badania
Wszelkie nagłe dolegliwości (np. ból).
JAK NALEŻY ZACHOWYWAĆ SIĘ PO BADANIU?
Nie ma specjalnych zaleceń. Niekiedy lekarz prowadzący może zalecić przyjmowanie przez kilka dni antybiotyku celem zapobieżenia infekcji dróg moczowych.
MOŻLIWE POWIKŁANIA PO BADANIU
Przejściowe uczucie pieczenia i dyskomfortu przy oddawaniu moczu. Niekiedy może wystąpić infekcja dolnych dróg moczowych. Wyjątkowo rzadko może dojść do uszkodzenia cewki moczowej lub perforacji (przedziurawienia) pęcherza moczowego.
Badanie może być powtarzane wielokrotnie. Wykonywane jest u pacjentów w każdym wieku, także u kobiet ciężarnych.